Checked against official sources on 26 October 2026. Requirements, fees and dates change and can differ by university, embassy or consulate. Always confirm the current rules with the official source before you apply — we do this for every student we work with.
برای تحصیل در ترکیه، محصلین افغان اول از یک پوهنتون ترکیه پذیرش (قبولی) می‌گیرند، بعد ویزه تحصیلی را از سفارت ترکیه در کابل اخذ می‌کنند و پس از رسیدن به ترکیه برای اجازه اقامت محصلی درخواست می‌دهند. این رهنما همه مراحل را به زبان ساده توضیح می‌دهد: انتخاب پوهنتون، شرایط پذیرش، امتحان TR-YÖS، بورسیه‌ها، معادل‌سازی شهادتنامه، ویزه و زندگی در ترکیه. معلومات این رهنما از منابع رسمی ترکیه و تجربه دفتر ما در جلال‌آباد گرفته شده است.
چرا ترکیه؟
- تعداد زیاد پوهنتون‌های دولتی و خصوصی در شهرهای مختلف
- برنامه‌های درسی به زبان انگلیسی و ترکی
- بورسیه دولتی ترکیه (Türkiye Bursları) که برای محصلین افغان هم باز است
- نزدیکی فرهنگی و آسانی زندگی برای محصلین افغان
پوهنتون‌های دولتی و خصوصی (وقف)
در ترکیه دو نوع پوهنتون وجود دارد:
| پوهنتون دولتی | پوهنتون خصوصی (وقف) | |
|---|---|---|
| فیس | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر، اما بعضی تخفیف می‌دهند |
| رقابت برای پذیرش | در رشته‌های مشهور زیاد | معمولاً کمتر |
| زبان تدریس | بیشتر ترکی، بعضی انگلیسی | برنامه‌های انگلیسی بیشتر |
برای مقایسه کامل، رهنمای انگلیسی ما را ببینید: پوهنتون‌های دولتی و خصوصی.
شرایط پذیرش برای دوره لیسانس
- فراغت از صنف دوازدهم، یا فارغ شدن پیش از شروع درس.
- نمرات صنف دوازدهم که معیار اصلی بیشتر پوهنتون‌ها است.
- امتحان، اگر پوهنتون بخواهد: TR-YÖS، امتحان YÖS خود پوهنتون یا SAT.
- زبان: برای برنامه انگلیسی نتیجه IELTS، TOEFL یا امتحان خود پوهنتون؛ برای برنامه ترکی سند سطح زبان ترکی، یا یک سال آمادگی زبان.
- اسناد: پاسپورت، دیپلوم و ترانسکریپت صنف دوازدهم که تصدیق و ترجمه شده باشند.
هر پوهنتون شرایط خود را دارد و درخواست به طور مستقیم به خود پوهنتون داده می‌شود. رهنمای کامل: درخواست به پوهنتون‌های ترکیه از افغانستان.
امتحان TR-YÖS
TR-YÖS امتحان پذیرش محصلین خارجی است که توسط ÖSYM (مرکز ملی امتحانات ترکیه) برگزار می‌شود. طبق رهنمای رسمی ۲۰۲۶:
- ۸۰ سوال: ۴۰ سوال استعداد عددی و ۴۰ سوال ریاضی پایه
- ۱۰۰ دقیقه وقت
- برای هر چهار جواب غلط، یک جواب درست کم می‌شود
- نمره بین ۱۰۰ و ۵۰۰، و دو سال اعتبار دارد
- مراکز امتحان در افغانستان: کابل، هرات، کندهار و مزار شریف
جزئیات بیشتر و پلان آمادگی ۱۲ هفته‌ای: رهنمای امتحان TR-YÖS.
بورسیه‌های تحصیلی ترکیه
بورسیه دولتی ترکیه (Türkiye Bursları) مهم‌ترین بورسیه برای محصلین خارجی است. درخواست هر سال از ۱۰ جنوری تا ۲۰ فبروری در ویب‌سایت رسمی پذیرفته می‌شود. این بورسیه فیس تحصیل، معاش ماهانه، لیلیه، بیمه صحی، یک سال کورس زبان ترکی و تکت رفت و برگشت را پوشش می‌دهد.
| دوره | حد سن | حداقل نمره |
|---|---|---|
| لیسانس | کمتر از ۲۱ سال | ۷۰٪ |
| ماستری | کمتر از ۳۰ سال | ۷۵٪ |
| دکتورا | کمتر از ۳۵ سال | ۷۵٪ |
| طب، دندان و فارمسی | حد سن همان دوره | ۹۰٪ |
بورسیه‌های دیانت (TDV) هم برای رشته الهیات وجود دارد. همه گزینه‌ها و تاریخ‌های ۲۰۲۷ را در این رهنما ببینید: بورسیه‌های ترکیه برای محصلین افغان ۲۰۲۶–۲۰۲۷.
هشدار: درخواست برای بورسیه رایگان است. هیچ کس نمی‌تواند بورسیه را تضمین کند. به کسی که برای «گرفتن بورسیه» پول می‌خواهد، پول ندهید.
معادل‌سازی شهادتنامه (Denklik)
محصلین دوره لیسانس برای ثبت نام نهایی معمولاً به سند معادل‌سازی شهادتنامه لیسه (denklik) از وزارت معارف ترکیه ضرورت دارند. درخواست از طریق سیستم e-Denklik (edenklik.meb.gov.tr) انجام می‌شود: اسناد را آپلود می‌کنید، مرکز معادل‌سازی را انتخاب می‌کنید، پس از تأیید اسناد وقت ملاقات می‌گیرید و اسناد اصلی را با خود می‌برید. رهنمای مرحله به مرحله: رهنمای e-Denklik.
ویزه تحصیلی از کابل
- e-Visa برای تحصیل اعتبار ندارد. طبق وزارت خارجه ترکیه، ویزه تحصیلی را سفارت‌ها و قونسلگری‌های ترکیه صادر می‌کنند.
- محصلین افغان پس از گرفتن پذیرش پوهنتون، به سفارت ترکیه در کابل درخواست می‌دهند. درخواست ابتدایی (pre-application) در ویب‌سایت رسمی konsolosluk.gov.tr پر می‌شود.
- مصاحبه: بر اساس تجربه دفتر ما (اکتوبر ۲۰۲۶)، سفارت ترکیه در کابل از متقاضیان ویزه تحصیلی مصاحبه نمی‌گیرد و تصمیم را بر اساس اسناد می‌گیرد. به همین دلیل، اسناد شما باید کامل، روشن و یکسان باشند.
اسناد معمول: پاسپورت با اعتبار کافی، فورم درخواست، عکس، پذیرش پوهنتون، اسناد مالی (صورت حساب بانکی یا تعهد حامی مالی همراه با سند عاید او)، دیپلوم و ترانسکریپت تصدیق و ترجمه شده، کاپی تذکره در صورت ضرورت، و فیس ویزه. سفارت لست نهایی را تعیین می‌کند و می‌تواند اسناد بیشتر بخواهد.
رهنمای کامل به زبان انگلیسی: ویزه تحصیلی ترکیه از کابل.
پس از رسیدن به ترکیه
- ثبت نام در پوهنتون با اسناد اصلی.
- درخواست اجازه اقامت محصلی از طریق سیستم e-İkamet در مدتی که پوهنتون تعیین می‌کند. بسیاری از پوهنتون‌ها می‌گویند در ۳۰ روز اول پس از رسیدن.
- بیمه صحی که برای اجازه اقامت حتمی است. محصلین خارجی می‌توانند در سه ماه اول سال تحصیلی برای بیمه صحی دولتی (GSS) درخواست بدهند.
هزینه‌ها
فیس پوهنتون‌ها نظر به پوهنتون، رشته و زبان تدریس فرق می‌کند و هر سال تغییر می‌کند. علاوه بر فیس، هزینه لیلیه یا خانه، غذا، ترانسپورت، بیمه و در صورت ضرورت یک سال آمادگی زبان را هم در نظر بگیرید. ما ارقام را در اینجا نشر نمی‌کنیم، چون زود تغییر می‌کنند؛ برای فیس‌های فعلی با ما تماس بگیرید.
اشتباهات رایج
- فرق در املای نام و تاریخ تولد در پاسپورت، تذکره، دیپلوم و ترجمه‌ها
- دیر شروع کردن تصدیق و ترجمه اسناد
- درخواست ویزه پیش از گرفتن پذیرش نهایی
- اعتماد به کسانی که ویزه یا بورسیه را «تضمین» می‌کنند
- تغییر دادن اسناد که سبب رد ویزه و مشکلات بعدی می‌شود
ما چگونه کمک می‌کنیم
دفتر Noory Educational Consultancy Services در استقلال پلازا (Istiqlal Plaza)، جلال‌آباد از سال ۲۰۱۸ به محصلین کمک می‌کند: انتخاب پوهنتون و رشته، آماده‌سازی اسناد، درخواست به پوهنتون‌ها، بورسیه، ویزه تحصیلی و رهنمایی پیش از سفر. وعده ما: اگر ویزه تحصیلی شما منظور نشود، فیس خدمات ما را نمی‌پردازید.
برای مشوره با ما به شماره +93 77 232 38 38 تماس بگیرید یا در واتس‌اپ پیام بفرستید، یا فورم درخواست را پر کنید.
Questions students ask
آیا محصلین افغان می‌توانند در ترکیه تحصیل کنند؟
بلی. محصلین افغان مستقیماً به پوهنتون‌های ترکیه درخواست می‌دهند، بعد از گرفتن پذیرش ویزه تحصیلی را از سفارت ترکیه در کابل اخذ می‌کنند و پس از رسیدن به ترکیه برای اجازه اقامت محصلی درخواست می‌دهند.
آیا سفارت ترکیه در کابل برای ویزه تحصیلی مصاحبه می‌گیرد؟
بر اساس تجربه دفتر ما با دوسیه‌های ویزه تحصیلی در سفارت ترکیه در کابل (اکتوبر ۲۰۲۶)، از متقاضیان مصاحبه گرفته نمی‌شود و تصمیم بر اساس اسناد گرفته می‌شود. سفارت می‌تواند معلومات یا اسناد اضافی بخواهد، پس همه اسناد باید کامل و یکسان باشند.
بورسیه دولتی ترکیه (Türkiye Bursları) چه وقت باز می‌شود؟
طبق ویب‌سایت رسمی، درخواست‌ها هر سال از ۱۰ جنوری تا ۲۰ فبروری در ویب‌سایت tbbs.turkiyeburslari.gov.tr پذیرفته می‌شوند.
آیا برای تحصیل در ترکیه امتحان لازم است؟
بستگی به پوهنتون دارد. بعضی پوهنتون‌ها تنها نمرات صنف دوازدهم را می‌بینند و بعضی دیگر نتیجه TR-YÖS، امتحان YÖS خود پوهنتون یا SAT را می‌خواهند.
آیا ویزه تحصیلی ترکیه از طریق e-Visa گرفته می‌شود؟
نخیر. طبق وزارت خارجه ترکیه، e-Visa تنها برای سیاحت و تجارت است. ویزه تحصیلی را سفارت‌ها و قونسلگری‌های ترکیه صادر می‌کنند.
About this guide
Written and maintained by the team at Noory Educational Consultancy Services, an education consultancy in Jalalabad established in 2018 and led by Fatihullah Noory (Founder & CEO). We check time-sensitive facts against official sources and update our guides when the rules change.